W debacie publicznej coraz częściej pojawia się pomysł wprowadzenia przymusu szczepień dla dorosłych. Wielu polityków mówi o tym wprost. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zapowiadał potrzebę twardych regulacji w tym zakresie i wprowadzenia przymusu szczepień dla dorosłych.

Społeczeństwo w Internecie reaguje oburzeniem i nie zgadza się na takie rozwiązania, ingerencję w ich decyzje medyczne i to, że nikt nie bierze odpowiedzialności za powikłania poszczepienne i przede wszystkim to, że jak można przymuszać dorosłego człowieka do szczepienia!!!

A gdy już się zdarzą powikłania to z reguły system medyczny robi wszystko aby tylko odwrócić uwagę od tego co się stało …. Nie, to nie jest NOP, to zbieżność czasowa…… Pacjent prosi o zgłoszenie NOPu do odpowiednich organów (Sanepid) jak również wpisanie do dokumentacji medycznej … lekarze tego nie robią … Wszystko zamiatane jest pod przysłowiowy dywan!!!

Tymczasem mało kto zauważa jedną rzecz.

Obowiązek szczepień ochronnych w Polsce obejmuje osoby do 19. roku życia. A przecież w Polsce pełnoletność osiąga się w wieku 18 lat.

To oznacza, że:

18-latek jest pełnoprawnym obywatelem,

ma czynne prawo wyborcze,

może odpowiadać karnie jak dorosły,

może zawierać umowy,

może sam decydować o swoim leczeniu.

A jednocześnie nadal przez rok do 19 roku życia podlega obowiązkowi szczepień.

Czyli w praktyce – przymus obejmuje już osoby pełnoletnie.

Dlaczego więc, gdy mówi się o „przymusowych szczepieniach dorosłych”, wybucha sprzeciw, a nikt nie zauważa, że pełnoletni 18-latek nadal podlega obowiązkowi?

To pytanie o granicę odpowiedzialności państwa i o konsekwencję w myśleniu.

Jeżeli ktoś uważa, że dorosły człowiek powinien mieć prawo do świadomej zgody lub odmowy, to dlaczego to prawo nie obowiązuje w pełni od momentu osiągnięcia pełnoletności?

Dyskusja o szczepieniach dorosłych nie zaczyna się „od zera”. Ona już trwa — tylko nie wszyscy to zauważyli.

Bo to jest pytanie o zasadę:

kiedy państwo może ingerować w decyzje zdrowotne obywatela, a kiedy powinno uszanować jego autonomię?

Młody człowiek uzyskując pełnoletność cieszy się, że wyrwał się z pod opieki rodziców, czekają go jego własne wybory, czuje się wolny. A tu nagle dostaje jak rykoszetem bo otrzymuje wezwanie z Sanepidu, że ma się zgłosić na obowiązkowe w konsekwencji przymusowe szczepienia.

Państwo od razu sprowadza go na ziemię, że wolności nie ma, że jest przymus i po mimo, że jest dorosły to zostaje przez system zmuszany do procedur medycznych o których decyduje już sam.

Jest dorosły, jest w stanie odpowiadać za samego siebie, potrafi sam rozważyć za i przeciw poddania się szczepieniu, ma już wyrobione swoje zdanie na ten temat i chce mieć wolną wolę decydowania o swoim zdrowiu i życiu. A jednak chyba dalej państwo uznaje go za bezradnego i niezdolnego do samodzielnego myślenia, że przymusem dalej chce wpływać na jego dorosłe decyzje.

Tym samym państwo sprawdza na ile obywatel im pozwoli i tak powoli gotują żabę krok po kroku….

Nikt nie reagował na to, że pełnoletniego dorosłego człowieka objął obowiązek szczepień … więc sięgnijmy po całe społeczeństwo ….

Pozwolicie na to

Zachęcam do wysłania pism do Rzecznika Praw Obywatelskich i Głównego Inspektora Sanitarnego w tej sprawie. Poniżej treść pism i linki do pobrania gotowych.

PISMO NR 1: Wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich o analizę konstytucyjną obowiązku szczepień wobec osób pełnoletnich (18 lat)

Wniosek o podjęcie analizy konstytucyjnej w zakresie obowiązku szczepień wobec osób pełnoletnich

Szanowny Panie Rzeczniku,

zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie analizy konstytucyjnej dotyczącej utrzymywania obowiązku szczepień ochronnych wobec osób, które ukończyły 18. rok życia, a więc osiągnęły pełnoletność w rozumieniu polskiego porządku prawnego.

Zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu cywilnego pełnoletność osiąga się z chwilą ukończenia 18 lat.

Od tego momentu obywatel uzyskuje pełną zdolność do czynności prawnych, ponosi pełną odpowiedzialność karną, samodzielnie podejmuje decyzje majątkowe, rodzinne oraz zdrowotne. Jest uznawany przez państwo za osobę w pełni autonomiczną. Pełnoletność stanowi jedną z fundamentalnych granic systemowych w państwie prawa.

Jednocześnie obowiązujące regulacje przewidują realizację obowiązku szczepień do ukończenia 19. roku życia, co oznacza, że osoba już pełnoletnia może podlegać przymusowi administracyjnemu w zakresie poddania się procedurze medycznej. Nie kwestionując znaczenia ochrony zdrowia publicznego, pragnę zwrócić uwagę na konstytucyjny wymiar tej sytuacji.

Zgodnie z art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej godność człowieka stanowi źródło wolności i praw obywatela oraz jest nienaruszalna. Godność ta obejmuje również sferę integralności cielesnej i autonomii decyzyjnej.

Art. 31 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że wolność człowieka podlega ochronie prawnej, natomiast ust. 3 dopuszcza jej ograniczenie wyłącznie wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie prawnym oraz proporcjonalne do chronionego dobra.

Art. 47 Konstytucji RP gwarantuje każdemu prawo do decydowania o swoim życiu prywatnym, co w doktrynie i orzecznictwie obejmuje również prawo do podejmowania decyzji medycznych.

Procedura medyczna, w tym szczepienie ochronne, stanowi ingerencję w integralność cielesną człowieka. W przypadku osoby pełnoletniej zasadą jest jej świadoma i dobrowolna zgoda.

W tym kontekście powstaje zasadnicze pytanie konstytucyjne:

Czy utrzymywanie obowiązku medycznego wobec osoby, którą system prawny uznaje już za w pełni autonomiczną, pozostaje w pełni zgodne z zasadą proporcjonalności oraz z istotą wolności chronionej przez Konstytucję?

Granica pełnoletności ma charakter systemowy. Jeżeli państwo przyjmuje ją jako moment pełnej odpowiedzialności i samodzielności, to odstępstwo od tej zasady w obszarze ingerencji w integralność cielesną wymaga szczególnie przekonującego i precyzyjnego uzasadnienia.

Z perspektywy filozofii prawa problem dotyczy relacji między autonomią jednostki a kompetencją państwa do ingerencji w jej ciało w imię dobra wspólnego. Ochrona zdrowia publicznego, o której mowa w art. 68 Konstytucji RP, jest wartością istotną, jednak nie znosi ona obowiązku zachowania proporcjonalności i poszanowania istoty wolności.

Pragnę również zwrócić uwagę na wymiar społeczny i aksjologiczny tej regulacji.

Osiemnasty rok życia jest w polskim systemie prawnym momentem symbolicznym i fundamentalnym. To chwila, w której młody człowiek wchodzi w dorosłość — uzyskuje prawo głosu, pełną odpowiedzialność karną, możliwość samodzielnego decydowania o swoim losie. Państwo komunikuje mu: „jesteś już w pełni odpowiedzialnym obywatelem”. Jednocześnie w sferze ingerencji w integralność cielesną utrzymywana jest konstrukcja obowiązku administracyjnego.

Z perspektywy filozofii prawa rodzi się pytanie o spójność przekazu normatywnego państwa wobec młodego obywatela.

Czy państwo, które w jednym akcie uznaje jednostkę za w pełni autonomiczną, a w innym utrzymuje wobec niej przymus medyczny, nie wprowadza napięcia pomiędzy deklarowaną autonomią a realnym zakresem wolności?

Moment wejścia w dorosłość jest kluczowy dla kształtowania postawy obywatelskiej. To czas, w którym młody człowiek buduje swoje rozumienie wolności, odpowiedzialności i relacji z instytucjami publicznymi. Z tej perspektywy zasadnym wydaje się pytanie, czy utrzymywanie obowiązku ingerującego w sferę cielesną osoby pełnoletniej pozostaje zgodne nie tylko z literalnym brzmieniem przepisów, lecz także z konstytucyjną zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Zasada ta, wywodzona z art. 2 Konstytucji RP (demokratyczne państwo prawne), wymaga, aby regulacje były spójne, przewidywalne oraz nie wprowadzały wewnętrznych sprzeczności co do statusu jednostki.

Wnoszę zatem o:

1. Przeprowadzenie analizy konstytucyjnej obowiązujących regulacji w zakresie utrzymywania obowiązku szczepień wobec osób pełnoletnich i ocenę, czy obecne rozwiązanie pozostaje w zgodzie z art. 30, 31 oraz 47 Konstytucji RP.

2. Czy obecna konstrukcja obowiązku szczepień wobec osoby pełnoletniej pozostaje w pełni zgodna z zasadą spójności systemu prawnego, ochrony autonomii jednostki oraz z zasadą zaufania obywatela do państwa.

3. Rozważenie podjęcia działań w granicach kompetencji Rzecznika, w tym ewentualnego wystąpienia do właściwych organów lub skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli analiza wykaże istnienie wątpliwości konstytucyjnych.

Z wyrazami szacunku,

PISMO NR 2: Wniosek do Głównego Inspektora Sanitarnego o konstytucyjną i systemową ocenę utrzymywania obowiązku szczepień wobec osób pełnoletnich (18 lat)

Szanowny Panie Inspektorze,

działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wnoszę o udostępnienie informacji publicznej oraz przedstawienie stanowiska w zakresie utrzymywania obowiązku szczepień ochronnych wobec osób, które ukończyły 18. rok życia, a więc osiągnęły pełnoletność w rozumieniu polskiego prawa.

I. Kontekst prawny

Obowiązek szczepień ochronnych wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Szczegółowy zakres obowiązkowych szczepień oraz wiek osób objętych obowiązkiem określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

W przypadku niektórych szczepień obowiązek ten obejmuje osoby do ukończenia 19. roku życia, co oznacza, że osoba pełnoletnia może podlegać administracyjnemu przymusowi wykonania procedury medycznej.

Powstaje w tym miejscu istotne napięcie systemowe pomiędzy:

– uznaniem 18. roku życia za granicę pełnej zdolności do czynności prawnych,

– konstytucyjną zasadą autonomii jednostki,

– a utrzymywaniem obowiązku ingerującego w integralność cielesną osoby dorosłej.

II. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej

Wnoszę o udostępnienie następujących informacji:

1. Czy przed określeniem w rozporządzeniu granicy wieku do 19. roku życia przeprowadzono analizę konstytucyjną dotyczącą relacji pomiędzy pełnoletnością a utrzymywaniem obowiązku szczepień?

2. Czy sporządzono opinie prawne dotyczące zgodności tej regulacji z art. 30, art. 31 ust. 3 oraz art. 47 Konstytucji RP?

3. Czy istnieją dokumenty, analizy lub uzasadnienia wskazujące, dlaczego granica wieku została określona powyżej progu pełnoletności?

4. Czy rozważano alternatywne rozwiązania, w których po ukończeniu 18. roku życia obowiązek przekształcałby się w rekomendację medyczną?

W przypadku istnienia takich dokumentów wnoszę o ich udostępnienie w formie elektronicznej na adres mailowy:

…..….…………………………………………………….

III. Stanowisko w sprawie napięcia konstytucyjnego

Zgodnie z art. 30 Konstytucji RP godność człowieka stanowi źródło wolności i praw, zaś art. 31 ust. 3 dopuszcza ograniczenia wolności wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i proporcjonalne. Procedura medyczna stanowi ingerencję w integralność cielesną jednostki, a w przypadku osoby pełnoletniej wymaga szczególnej ochrony autonomii decyzyjnej.

Pełnoletność jest granicą symboliczną i prawną — obywatel uzyskuje prawo głosu, pełną odpowiedzialność karną i cywilną oraz samodzielność w podejmowaniu decyzji zdrowotnych. Utrzymywanie administracyjnego przymusu medycznego po przekroczeniu tej granicy rodzi pytania o spójność systemu prawnego.

Zasadne jest również pytanie, czy w przyszłości możliwe byłoby dalsze przesuwanie granicy wieku w drodze rozporządzenia, co mogłoby prowadzić do stopniowego rozszerzania zakresu ingerencji wobec osób dorosłych.

Wnoszę zatem o:

1. udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni,

2. przedstawienie oficjalnego stanowiska Głównego Inspektora Sanitarnego w zakresie konstytucyjnej i systemowej oceny utrzymywania obowiązku szczepień wobec osób pełnoletnich.

Z poważaniem,

Zachęcam do aktywnego „motywowania” urzędników państwowych do udzielania obywatelom odpowiedzi na nurtujące ich pytania i wątpliwości. Powodzenia!!!

Autorka tekstu: Aneta Mika

Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacja Twoje VETO na kilka sposobów – szczegóły w menu https://twojeveto.pl/wsparcie/