21 sierpnia 2025 roku prezydent Karol Nawrocki zawetował tak zwaną ustawę wiatrakową, uznając jej treść za „szantaż” wobec społeczeństwa — łączyła ona dwa odrębne cele: ❎ liberalizację zasad inwestycji w energetykę wiatrową oraz ✅ zamrożenie cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych.

To pierwsze weto prezydenta Nawrockiego. Jednocześnie podpisał 21 innych ustaw.

💨 Co zawierała ustawa wiatrakowa? Nowelizacja przewidywała:
▶ Zniesienie zasady 10H – czyli minimalnej odległości turbin od zabudowań z 700m do 500m.
▶ Wprowadzenie zachęt finansowych – dla właścicieli domów położonych w pobliżu planowanych farm wiatrowych, nawet do 20 tysięcy złotych rocznie za każdy megawat.
▶ Zamrożenie cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych do końca 2025 roku, na poziomie około 500 zł/MWh netto.
▶ Dodatkowo wprowadzono wspieranie biogazu i biometanu.

⛔️ Dlaczego prezydent zdecydował się na weto?
🗳️ Głos społeczny i obawy lokalne.
Prezydent powołał się na protesty społeczne — wielu Polaków sprzeciwia się stawianiu 150-metrowych turbin blisko domów. Argumentował, że wiatraki w odległościach (do 500m) nie mają społecznej akceptacji.
📄 Opinie Ministerstwo Obrony Narodowej i Ministerstwo Infrastruktury.
Według Kancelaria Premiera, głosy szefa MON i Ministerstwa Infrastruktury wskazywały na zagrożenia dla logistyki sił powietrznych i bezpieczeństwa ruchu drogowego — jednak zostały one odrzucone przez Senat.

Polityczne przesłanki.
Prezydent skrytykował sposób legislacji — nazwawszy połączenie kwestii cen prądu z wiatrakami „szantażem” wobec społeczeństwa i samego urzędu prezydenta.

👀 Reakcje na decyzję.
➡️ Premier Donald Tusk odpowiedział ostro: nazwał to „złą wolą albo koszmarną niekompetencją”, ostrzegając, że „jego weto oznacza droższy prąd dla wszystkich Polaków”.
➡️ Minister Energetyki Miłosz Motyka zwrócił uwagę, że blokada ustawy uderza w bezpieczeństwo energetyczne, konkurencyjność przemysłu i gospodarcze interesy kraju.
➡️ Prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) stwierdził, iż weto to triumf lobbingu „węgla i ideologicznego zacietrzewienia” nad interesem lokalnych społeczności i poprawą bezpieczeństwa energetycznego — nazwał to „wstydem”.

⁉️Co dalej⁉️
1️⃣ Prezydent zapowiedział złożenie w Sejmie osobnego projektu ustawy dotyczącego tylko zamrożenia cen energii, bez elementów wiatrakowych. Ma on być literalnie wyjęty z odrzuconej ustawy.
2️⃣ Termin: Sejm ma się zebrać 9 września, Senat 24 września. Prezydent już podpisał i wysłał projekt swojej własnej ustawy – skopiował część zawetowanej ustawy w kwestii zamrożenia cen energii.
3️⃣ Weto przesyła ustawę z powrotem do Sejmu; by je odrzucić, potrzebne jest 3/5 głosów przy obecności co najmniej połowy posłów — obecna większość parlamentarna może mieć z tym trudność, więc odrzucenie weta wydaje się mało realne.
4️⃣ Kancelaria zapowiada przygotowanie przez 100 dni kolejnych rozwiązań legislacyjnych (biogaz, ceny energii).
5️⃣ Szef Kancelaria Prezydenta RP zachęca rząd do wcześniejszych konsultacji, by unikać przyszłych konfliktów wokół ustaw.

✅ Podsumowanie.
Prezydenckie weto Karola Nawrockiego wobec ustawy wiatrakowej to pierwszy poważny akt jego prezydentury – działał, zdaniem jego samego, po stronie społeczeństwa. Jednocześnie poparł mechanizm zamrożenia cen prądu, który zagrażał realizacji tej liberalizacji legislacyjnej. Decyzja ta wywołała silne reakcje rządowe i środowisk energetycznych, a dalszy kształt polityki energetycznej pozostanie przedmiotem intensywnych debat w nadchodzących tygodniach.

🔹 Sprawa energii z wiatraków jest bardziej skomplikowana niż wydaje się na pierwszy rzut oka. Przyjrzyjmy się, więc temu bliżej.

💡 Co składa się na koszt energii elektrycznej?

1. Koszt wytwarzania energii.
🔹 Energia z wiatraków (Onshore):

• CAPEX (koszt inwestycyjny): ok. 5–6 mln zł/MW dla farm lądowych.
• OPEX (koszt operacyjny i utrzymania): 100–150 tys. zł/MW rocznie.
• Żywotność turbiny: 20–25 lat.
• CF (Capacity Factor, wykorzystanie mocy): 25–30% w Polsce.

Koszt LCOE (Levelized Cost of Electricity) – czyli uśredniony koszt energii w ciągu życia turbiny, wliczając inwestycję, obsługę, amortyzację:

• Typowo 300–450 zł/MWh w Polsce.

🔹 Energia tradycyjna (węgiel, gaz):

• CAPEX: 5–8 mln zł/MW dla nowych bloków węglowych, wyższy dla gazu (8–10 mln zł/MW).
• OPEX: Wyższy niż w wietrze, głównie koszt paliwa – 250–500 zł/MWh dla węgla, 400–800 zł/MWh dla gazu ziemnego (zależnie od cen paliwa).
• Żywotność: 30–50 lat.
• CF: 70–90% (blok węglowy/gazowy pracuje niemal cały czas).

LCOE:

• Węgiel: 400–600 zł/MWh
• Gaz: 600–1000 zł/MWh (ceny paliwa gazowego są zmienne i wysokie w Polsce)

Wnioski: Same koszty wytworzenia energii z wiatru mogą być porównywalne z węglem przy odpowiednim dofinansowaniu, ale wahania mocy generowanej (niższy CF) powodują, że farmy wiatrowe w praktyce nie generują tyle energii, ile ich nominalna moc wskazuje.

2. Koszty magazynowania i stabilizacji.
Głównym problemem energii wiatrowej jest nieregularność wytwarzania – szczytowa produkcja nie zawsze pokrywa szczyty zapotrzebowania. To wymusza inwestycje w magazyny energii lub systemy wsparcia.

🔹 Magazynowanie energii:

• Baterie litowo-jonowe: 4–6 mln zł/MWh magazynowanej energii w Polsce.
• Czas życia: 10–15 lat, 3000–5000 cykli ładowania.
• Straty: 10–15% przy ładowaniu i rozładowaniu.

🔹 Alternatywy:

• Pompowe elektrownie szczytowo‑retencyjne: 1–2 mln zł/MWh.
• Wymagają dużych inwestycji w infrastrukturę (zbiorniki, kanały).
• Polska ma ograniczoną liczbę lokalizacji do takich inwestycji.

📊 Porównanie z energią tradycyjną:

• Elektrownie węglowe/gazowe dostosowują produkcję do szczytów w czasie rzeczywistym, nie wymagają kosztownych magazynów.

3. Problem infrastruktury i odbioru w szczytach.

🔹 Sieć elektroenergetyczna w Polsce:

• Duża część sieci jest przystosowana do stałego dostarczania energii z dużych bloków węglowych.
• Wiatraki i fotowoltaika generują moc rozproszoną, czasem na terenach słabo skomunikowanych z siecią.
• Szacuje się, że 20–30% energii wiatrowej wymaga modernizacji linii przesyłowych i stacji transformatorowych, żeby mogła być w pełni wykorzystana.

🔹 Konsekwencje:

• W momentach dużej produkcji z wiatru, część energii może być tracona (curtailment).
• W szczytach zapotrzebowania, jeśli nie ma wiatru – konieczne są elektrownie tradycyjne lub kosztowne magazyny.

4. Całkowite porównanie kosztów:

Zestawienie rzeczywistych kosztów energii po uwzględnieniu magazynowania i infrastruktury:

✅ Wnioski:

1. Energia wiatrowa sama w sobie jest tania, ale po uwzględnieniu kosztów magazynowania i strat z powodu niedostosowanej sieci, koszt energii w szczytach staje się bardzo wysoki.
2. Węgiel i gaz mają wyższy koszt produkcji, ale dzięki stabilności dostaw i pełnej kompatybilności z siecią ich całkowity koszt w szczytach pozostaje relatywnie niski.
3. Inwestycja w OZE wymaga równoległej inwestycji w sieć i magazyny energii, co dramatycznie podnosi realne koszty.

✍️ Autor tekstu: Mateusz Gwóźdź.

ℹ️ Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacja Twoje VETO na kilka sposobów – szczegóły w menu WSPARCIE.