Edukacja zdrowotna w roku szkolnym 2026/2027.

Co będzie obowiązkowe, a z czego rodzice nadal będą mogli zrezygnować?

Od 1 września 2026 r. w polskich szkołach wejdą w życie jedne z największych zmian w edukacji ostatnich lat. Edukacja zdrowotna stanie się obowiązkowym przedmiotem, jednak nie wszystkie treści będą realizowane w ramach obowiązkowych zajęć. Ministerstwo Edukacji zdecydowało się na podział programu, pozostawiając rodzicom możliwość wyboru w odniesieniu do zagadnień dotyczących zdrowia seksualnego.

Zmiana wywołuje liczne dyskusje. Zwolennicy wskazują na potrzebę lepszego przygotowania młodych ludzi do dbania o zdrowie fizyczne i psychiczne, natomiast krytycy zwracają uwagę na zakres nowych treści oraz wpływ państwa na wychowanie dzieci.

Obowiązkowa edukacja zdrowotna od września 2026

Od roku szkolnego 2026/2027 każdy uczeń klas IV–VIII szkoły podstawowej będzie uczestniczył w obowiązkowych zajęciach edukacji zdrowotnej. Przedmiot pojawi się również w szkołach ponadpodstawowych i będzie realizowany przez dwa lata nauki, przy czym wybór konkretnych klas pozostanie w gestii dyrektora szkoły.

Przedmiot będzie oceniany i stanie się elementem obowiązkowego planu nauczania.

Jakie treści będą obowiązkowe?

Ministerstwo Edukacji zapowiedziało, że obowiązkowa część programu skoncentruje się przede wszystkim na zagadnieniach związanych z codziennym funkcjonowaniem człowieka oraz profilaktyką zdrowotną.

Do obowiązkowych działów mają należeć:

• zdrowie fizyczne i aktywność ruchowa,
• zdrowie psychiczne i radzenie sobie ze stresem,
• zdrowe odżywianie,
• profilaktyka uzależnień,
• pierwsza pomoc,
• bezpieczeństwo i higiena życia,
• higiena cyfrowa oraz bezpieczne korzystanie z Internetu,
• zdrowie społeczne i budowanie relacji interpersonalnych.

Resort edukacji podkreśla, że celem zajęć jest przede wszystkim kształtowanie praktycznych umiejętności oraz promowanie zdrowego stylu życia.

Zdrowie seksualne już nie będzie obowiązkowe

Największą zmianą w stosunku do wcześniejszych planów jest wyodrębnienie zagadnień dotyczących zdrowia seksualnego.

Treści te nie będą już częścią obowiązkowego przedmiotu. Powstanie osobny moduł pod nazwą „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”, którego realizacja będzie dobrowolna.

Oznacza to, że:

• udział ucznia będzie zależał od decyzji rodziców (lub pełnoletniego ucznia),
• zajęcia nie będą obowiązkowe,
• nie będą oceniane,
• nie będą miały wpływu na promocję do następnej klasy ani ukończenie szkoły.

Czego mają dotyczyć zajęcia o zdrowiu seksualnym?

Według projektowanych przepisów zajęcia mają obejmować między innymi:

• wiedzę o zdrowiu seksualnym,
• odpowiedzialnym rodzicielstwie,
• wartości rodziny,
• rozwoju człowieka,
• profilaktyce chorób przenoszonych drogą płciową,
• świadomym podejmowaniu decyzji dotyczących zdrowia.

Ministerstwo deklaruje również, że program ma uwzględniać wspieranie wychowawczej roli rodziny oraz promowanie postaw prorodzinnych i prozdrowotnych.

Jednocześnie w podręcznik dla nauczycieli zawiera rozbudowane treści dotyczące transpłciowości, tranzycji, orientacji seksualnej, LGBT+ oraz niebinarności.

Nie są to pojedyncze, przypadkowe wzmianki. Zagadnieniom tym poświęcono odrębne podrozdziały.

Jakie treści znajdują się w podręczniku?

Spis treści obejmuje między innymi następujące części:

• „Tożsamość płciowa i seksualna”,
• „Tożsamość płciowa i transpłciowość”,
• „Tranzycja płciowa”,
• „Orientacja seksualna”,
• „Stereotypy płciowe i ich wpływ na funkcjonowanie człowieka”.

Już sam spis treści pokazuje, że problematyka ta została potraktowana jako wyraźnie wyodrębniony element edukacji seksualnej, a nie jedynie poboczna uwaga.

Ile godzin przewidziano?

W szkołach podstawowych edukacja zdrowotna będzie realizowana w klasach IV–VIII w wymiarze jednej godziny tygodniowo, przy czym w klasie VIII zajęcia zakończą się wraz z końcem pierwszego semestru.

W szkołach ponadpodstawowych uczniowie będą uczestniczyć w zajęciach przez dwie klasy wybrane przez dyrektora szkoły. Mogą to być klasy:

• I i II,
• II i III,
• albo I i III.

Dlaczego MEN zdecydował się na taki podział?

Pierwotnie edukacja zdrowotna miała być w całości przedmiotem obowiązkowym. Wprowadzenie jej w roku szkolnym 2025/2026 jako przedmiotu fakultatywnego pokazało jednak, że zainteresowanie było znacznie mniejsze od oczekiwanego.

W odpowiedzi na społeczne kontrowersje Ministerstwo Edukacji zdecydowało się oddzielić najbardziej sporne zagadnienia dotyczące seksualności od pozostałych treści zdrowotnych. Dzięki temu obowiązkowy przedmiot ma koncentrować się przede wszystkim na profilaktyce zdrowotnej, pierwszej pomocy, zdrowiu psychicznym oraz bezpieczeństwie.

Zmiana, która będzie nadal budzić emocje

Choć projekt został zmodyfikowany, trudno oczekiwać zakończenia dyskusji. Dla części środowisk nowe rozwiązanie stanowi kompromis pomiędzy potrzebą edukacji zdrowotnej a prawem rodziców do decydowania o wychowaniu dzieci. Inni wskazują natomiast, że nawet obowiązkowa część programu może zawierać zagadnienia budzące światopoglądowe spory.

Nie ulega jednak wątpliwości, że od 1 września 2026 r. edukacja zdrowotna stanie się stałym elementem polskiej szkoły, a wszyscy uczniowie będą zdobywać wiedzę dotyczącą zdrowia fizycznego, psychicznego, profilaktyki chorób, pierwszej pomocy oraz bezpieczeństwa cyfrowego. Jednocześnie kwestie dotyczące zdrowia seksualnego pozostaną przedmiotem dobrowolnych zajęć, w których udział będzie zależał od decyzji rodziców lub pełnoletnich uczniów.

Autorka tekstu: Aleksandra Ślozowska

Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów – szczegóły w menu WSPARCIE.