Przez ponad 30 lat naukowcy prowadzili jedno z najbardziej niezwykłych badań nad starzeniem się mózgu i chorobami neurodegeneracyjnymi takimi jak choroba Parkinsona, Alzheimera czy stwardnienie zanikowe boczne. Projekt nazwano „Nun Study” — „Badaniem Zakonnic”. Objęto nim 678 katolickich sióstr zakonnych ze zgromadzenia School Sisters of Notre Dame w Stanach Zjednoczonych.

Dlaczego właśnie zakonnice?

Naukowcy szukali grupy ludzi prowadzących bardzo podobny styl życia — bez używek, z ustabilizowanym rytmem dnia, podobną dietą, poziomem edukacji i warunkami społecznymi. Dzięki temu można było ograniczyć wiele czynników zakłócających i skupić się na tym, co naprawdę wpływa na starzenie mózgu oraz rozwój chorób neurologicznych.

Badanie rozpoczęto pod koniec lat 80. XX wieku pod kierownictwem epidemiologa dr Davida Snowdona. Siostry zgodziły się nie tylko regularnie uczestniczyć w testach pamięci i funkcji poznawczych, ale także przekazać swoje mózgi do badań po śmierci. Dzięki temu naukowcy mogli porównywać stan psychiczny za życia z rzeczywistymi zmianami w tkance mózgowej.

Jednym z najbardziej fascynujących wniosków płynących z „Nun Study” było odkrycie ogromnej plastyczności ludzkiego mózgu. Przez dziesięciolecia sądzono, że mózg po osiągnięciu dorosłości stopniowo obumiera i nie jest zdolny do większej regeneracji. Tymczasem badania nad zakonnicami pokazały coś zupełnie innego — mózg człowieka przez całe życie potrafi się zmieniać, tworzyć nowe połączenia i adaptować do warunków życia.

To zjawisko nazwano neuroplastycznością.

Oznacza to, że każda myśl, emocja, nawyk, sposób odżywiania, poziom stresu, sen czy aktywność fizyczna dosłownie przebudowują strukturę naszego mózgu. Mózg nie jest „martwym komputerem”, ale żywym organem, który nieustannie reaguje na to, jak żyjemy.

W badaniu Nun Study zauważono niezwykłą rzecz:
niektóre zakonnice miały po śmierci wyraźne zmiany charakterystyczne dla choroby Alzheimera, ale za życia nie wykazywały niemal żadnych objawów demencji. Dlaczego?

Ponieważ ich mózgi przez lata wykształciły ogromną „rezerwę poznawczą”. Innymi słowy — stworzyły tak wiele połączeń nerwowych, że potrafiły kompensować uszkodzenia.

To właśnie dlatego:

• nauka języków,
• czytanie,
• pisanie,
• rozmowy,
• rozwiązywanie problemów,
• rozwijanie pasji,
• aktywność społeczna,
• ruch i ćwiczenia fizyczne

mogą realnie chronić mózg przed starzeniem i chorobami neurodegeneracyjnymi.

Dziś wiemy już, że brak aktywności psychicznej działa odwrotnie. Mózg nieużywany stopniowo „zwija” połączenia neuronowe. Przewlekły stres, samotność, ciągły lęk, toksyczne relacje, brak snu i nadmiar bodźców cyfrowych mogą prowadzić do stanów zapalnych układu nerwowego, depresji, problemów z pamięcią i przyspieszonego starzenia mózgu.

Badania nad neuroplastycznością pokazują również, że:

• regularny ruch zwiększa produkcję nowych neuronów,
• sen oczyszcza mózg z toksyn,
• medytacja i modlitwa uspokajają układ nerwowy,
• kontakt z naturą obniża poziom kortyzolu,
• dobre relacje społeczne wydłużają sprawność umysłową,
• dieta bogata w naturalne składniki wspiera regenerację neuronów.

Coraz więcej neurologów mówi dziś wprost:
styl życia może być jednym z najważniejszych „leków” dla mózgu.

Największy wniosek z tego niezwykłego badania brzmi:
mózg nie starzeje się wyłącznie z powodu wieku. W ogromnym stopniu starzeje się zgodnie z tym, jak żyjemy.

Każdy dzień może wzmacniać nasz układ nerwowy albo go osłabiać.
I właśnie dlatego współczesna neurologia coraz częściej mówi nie tylko o leczeniu chorób mózgu, ale o świadomym budowaniu zdrowia mózgu przez całe życie.

Autorka tekstu: Aleksandra Ślozowska

Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacja Twoje VETO na kilka sposobów – szczegóły w menu https://twojeveto.pl/wsparcie/