Jeszcze kilkanaście lat temu telefon służył głównie do dzwonienia. Dziś dla wielu dzieci smartfon stał się centrum życia: rozrywką, kontaktem z rówieśnikami, źródłem presji, porównań, powiadomień i niekończącego się przewijania ekranu.

Dziecko ma w kieszeni cały świat. Problem w tym, że ten świat nie zawsze jest dla niego bezpieczny.

Coraz więcej państw zaczyna mówić wprost: dzieci nie powinny mieć nieograniczonego dostępu do telefonów i mediów społecznościowych. To nie jest już tylko prywatna sprawa rodziców. To staje się tematem ustaw, zakazów i regulacji na całym świecie.

Co planuje Polska?

W Polsce Ministerstwo Edukacji Narodowej skierowało do konsultacji publicznych projekt ustawy dotyczący zakazu korzystania z telefonów w publicznych szkołach podstawowych. Konsultacje rozpoczęły się 24 marca 2026 r., a uwagi można było zgłaszać do 23 kwietnia 2026 r.

Ważne: nie chodzi o całkowity zakaz posiadania telefonu przez dziecko. Chodzi o zakaz korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych podczas pobytu w publicznej szkole podstawowej.

Z dokumentów projektowych wynika, że ustawa miałaby wejść w życie 1 września 2026 r., a szkoły miałyby czas na dostosowanie statutów do 31 października 2026 r.

Równolegle pojawia się drugi, jeszcze mocniejszy temat: ograniczenie dostępu dzieci do mediów społecznościowych. Reuters informował, że w Polsce przygotowywane są przepisy dotyczące zakazu korzystania z social mediów przez dzieci poniżej 15. roku życia oraz obowiązku weryfikacji wieku przez platformy.

Które kraje już wprowadzają ograniczenia?

To nie jest polski wymysł. To światowy trend.

Australia — od 10 grudnia 2025 r. platformy społecznościowe muszą podejmować działania, aby osoby poniżej 16. roku życia nie mogły zakładać ani utrzymywać kont. Kary dla platform mogą sięgać nawet 49,5 mln dolarów australijskich.

Dania — zapowiedziała zakaz mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15 lat, z możliwością zgody rodziców dla dzieci od 13. roku życia.

Francja — Zgromadzenie Narodowe zatwierdziło przepisy zakazujące dzieciom poniżej 15 lat korzystania z mediów społecznościowych, choć projekt wymaga jeszcze dalszego procedowania.

Hiszpania — zapowiedziała zakaz dostępu do social mediów dla osób poniżej 16 lat oraz obowiązek weryfikacji wieku.

Grecja — według Reutersa jest blisko ogłoszenia zakazu mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15 lat.

Malezja — zapowiedziała zakaz mediów społecznościowych dla osób poniżej 16 lat od 2026 r.

Holandia — od 2024 r. ograniczyła korzystanie z telefonów w szkołach średnich, a od roku szkolnego 2024/2025 rozszerzyła te zasady również na szkoły podstawowe. Ten przykład wskazano także w polskiej ocenie skutków regulacji.

Francja — już w 2018 r. wprowadziła zakaz używania telefonów przez uczniów poniżej 15. roku życia, a od 2024 r. rozszerzała te rozwiązania.

Chiny — wprowadziły ogólnokrajowy zakaz wnoszenia telefonów do szkół dla wszystkich uczniów, co również wskazano w polskich dokumentach projektowych.

Co dzieje się w Stanach Zjednoczonych?

W USA nie ma jednego federalnego zakazu telefonów dla dzieci poniżej 15 lat. Tam decyzje podejmują głównie poszczególne stany.

Ale trend jest wyraźny. Wisconsin zostało 36. stanem, który ograniczył używanie telefonów i urządzeń elektronicznych w szkołach. Nowe przepisy wymagają, aby okręgi szkolne zakazywały używania telefonów podczas zajęć lekcyjnych.

W USA widać więc ten sam kierunek: ograniczyć telefony w szkołach, zmniejszyć rozproszenie uczniów i chronić dzieci przed presją cyfrową.

Zakaz telefonów w szkołach to już globalny trend

UNESCO podaje, że w marcu 2026 r. 114 systemów edukacyjnych miało krajowy zakaz telefonów w szkołach. To oznacza aż 58% państw świata objętych monitoringiem. Dla porównania — w czerwcu 2023 r. takie zakazy miało mniej niż 25% państw.

To pokazuje jedno: problem smartfonów w szkołach nie jest wymysłem kilku polityków. To temat, z którym mierzą się rządy, szkoły i rodzice na całym świecie.

Ochrona dzieci czy przesada?

Zwolennicy ograniczeń mówią jasno: dzieci powinny w szkole uczyć się, rozmawiać, budować relacje i odpoczywać od ciągłego bombardowania bodźcami. Przerwa nie powinna oznaczać siedzenia z nosem w ekranie, nagrywania kolegów, scrollowania TikToka albo porównywania się z innymi.

Przeciwnicy zakazów odpowiadają: telefon daje rodzicom poczucie bezpieczeństwa. Rodzic chce mieć kontakt z dzieckiem. Niektóre dzieci potrzebują telefonu ze względów zdrowotnych albo organizacyjnych.

I to są ważne argumenty.

Ale prawda jest taka, że ograniczenie telefonu w szkole nie musi oznaczać odcięcia dziecka od rodzica. W sytuacjach pilnych szkoła może skontaktować się z opiekunem. Można też przewidzieć wyjątki zdrowotne, edukacyjne i bezpieczeństwa.

Problemem nie jest sam telefon. Problemem jest brak granic

Nie chodzi o to, aby udawać, że technologia nie istnieje. Nie chodzi też o to, aby dzieci wychowywać pod kloszem.

Chodzi o coś innego.

Chodzi o to, że dzieci coraz częściej są fizycznie obok siebie, ale psychicznie osobno — każde w swoim ekranie. Coraz młodsze osoby uzależniają się od powiadomień, lajków, krótkich filmików i ciągłego bodźcowania.

Smartfon może być narzędziem. Ale nie powinien być wychowawcą, opiekunem, nauczycielem i najlepszym przyjacielem dziecka.

Dzieciństwo nie powinno przegrywać z ekranem

Być może jeden zakaz nie rozwiąże całego problemu. Potrzebne są też rozmowy z dziećmi, odpowiedzialność rodziców, edukacja cyfrowa i większa odpowiedzialność platform społecznościowych.

Ale udawanie, że problemu nie ma, jest najgorszym rozwiązaniem.

Jeżeli coraz więcej państw — od Australii, przez Francję, Danię, Hiszpanię, Holandię, aż po kolejne stany USA — ogranicza dzieciom dostęp do telefonów i mediów społecznościowych, to znaczy, że problem jest poważny.

Dzieci potrzebują kontaktu z rówieśnikami, ruchu, rozmowy, skupienia i normalnego dzieciństwa.

Nie kolejnej godziny scrollowania.
Pytanie nie brzmi już, czy problem istnieje?
Pytanie brzmi: czy dorośli wreszcie będą mieli odwagę powiedzieć: dość?

✍ Autorka tekstu: Katarzyna Dutka

ℹ️ Jeśli uważasz, że to, co robimy, ma sens, możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów — szczegóły na naszej stronie.