Fundacja miała rację. RPO potwierdza: KSeF budzi poważne wątpliwości konstytucyjne.

Obawy Fundacji znalazły oficjalne poparcie w działaniach Rzecznika Praw Obywatelskich, a sprawa KSeF przestaje być wyłącznie postulatem organizacji społecznych. Co więcej, po ujawnieniu wątpliwości samego RPO, Poseł Grzegorz Płaczek wystosował interwencję poselską do RPO, w której wezwał Rzecznika do skorzystania z prerogatywy wynikającej z art. 191 Konstytucji RP, aby złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów z Konstytucją. Kolejną interwencję Poseł skierował do Krajowej Administracji Skarbowej, pytając o szczegóły techniczne i o bezpieczeństwo Krajowego Systemu e-Faktur, a przed wszystkim zadał fundamentalne pytanie: czy przedsiębiorca w Polsce jest zobowiązany do posiadania Internetu?

📢 Jako Fundacja odpowiadamy jasno: NIE. W polskim porządku prawnym nie istnieje powszechny obowiązek posiadania dostępu do Internetu. Tymczasem obowiązkowy KSeF w praktyce taki obowiązek wprowadza. To sytuacja absurdalna – porównywalna do nakazu cotygodniowego odkurzania dywanu w domu, w którym dywanu po prostu nie ma. Państwo nie może nakładać obowiązków, których spełnienie wymaga posiadania określonych dóbr lub infrastruktury, jeśli wcześniej samo nie zapewniło do nich realnego dostępu ❗

Od kilku dni alarmujemy, że obowiązkowy Krajowy System e-Faktur (KSeF) nie jest jedynie technicznym „ułatwieniem”, lecz systemową ingerencją państwa w wolność działalności gospodarczej, prawo do prywatności oraz bezpieczeństwo obrotu gospodarczego.

Dziś te obawy przestają być wyłącznie głosem organizacji społecznych i przedsiębiorców.
Do sprawy oficjalnie włącza się Rzecznik Praw Obywatelskich, który – po analizie skarg – kwestionuje konstytucyjność obowiązkowego KSeF.

To potwierdza jedno:
👉 Fundacja miała rację, zgłaszając problem wcześniej.
👉 Nie była to publicystyka – była to analiza konstytucyjna.

🆘 Co mówi RPO i dlaczego to kluczowe?

Zgodnie z relacją zawartą w artykule prasowym oraz informacjami z Biura RPO, Rzecznik:

• otrzymał liczne skargi przedsiębiorców,
• uznał, że centralne i ciągłe gromadzenie danych transakcyjnych wszystkich firm może naruszać Konstytucję RP,
• zwrócił się do Ministerstwa Finansów o wyjaśnienia dotyczące zakresu, celu oraz proporcjonalności ingerencji państwa.

➡️ To, co Fundacja sygnalizowała na długo przed interwencją RPO, dziś znajduje bezpośrednie potwierdzenie w jego działaniach. Nie są to luźne zastrzeżenia ani publicystyczne opinie, lecz konkretne wątpliwości konstytucyjne, odnoszące się do podstawowych zasad państwa prawa ⚖️.

➡️ W pierwszej kolejności chodzi o charakter kontroli wprowadzanej przez KSeF.
System zapewnia organom państwa stały, bieżący dostęp do pełnych danych transakcyjnych wszystkich przedsiębiorców – niezależnie od tego, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki naruszenia prawa. Taka konstrukcja oznacza odejście od kontroli następczej na rzecz powszechnego nadzoru prewencyjnego 👁️, co rodzi poważne ryzyko naruszenia prawa do prywatności oraz zasady minimalizacji danych. Właśnie w tym kontekście pojawiają się wątpliwości dotyczące art. 47 i 51 Konstytucji RP ❗

➡️ Drugim kluczowym problemem jest brak proporcjonalności zastosowanego środka.
KSeF obejmuje w identyczny sposób mikroprzedsiębiorców, jednoosobowe działalności oraz największe korporacje, nie różnicując obowiązków w zależności od skali działalności ani poziomu ryzyka podatkowego. Oznacza to, że wszyscy przedsiębiorcy zostają objęci maksymalnie inwazyjnym mechanizmem kontroli, mimo że cel fiskalny mógłby być realizowany środkami mniej dotkliwymi. Rodzi to poważne wątpliwości na gruncie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który wymaga, aby ograniczenia praw i wolności były konieczne i proporcjonalne ⚠️

➡️ Kolejną kwestią jest realne ryzyko paraliżu działalności gospodarczej.
Uzależnienie możliwości wystawiania faktur od jednego, centralnego systemu informatycznego państwa oznacza, że każda awaria, przerwa techniczna lub błąd systemowy może skutkować wstrzymaniem obrotu gospodarczego, stratami finansowymi 💸, a nawet sankcjami administracyjnymi – mimo że przedsiębiorca nie ma na te zdarzenia żadnego wpływu. Taka konstrukcja uderza w wolność działalności gospodarczej oraz ochronę praw majątkowych, o których mowa w art. 22 i 64 Konstytucji RP ❗

➡️ Wreszcie, KSeF podważa zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Wielokrotne zmiany terminów wdrożenia, brak stabilności regulacyjnej oraz wątpliwości co do faktycznej gotowości administracji publicznej naruszają zasadę pewności prawa. To właśnie ten aspekt sprawy RPO wiąże z art. 2 Konstytucji RP, czyli zasadą demokratycznego państwa prawnego 🏛️.

➡️ Wszystkie te elementy prowadzą do jednego wniosku: argumenty podnoszone przez Fundację nie tylko nie były przesadzone, ale dziś są potwierdzane przez konstytucyjny organ stojący na straży praw obywatelskich 🇵🇱⚖️

❓ Czy RPO zna Konstytucję? 

Pozwalamy sobie postawić to pytanie celowo prowokacyjnie, ale w pełni zasadnie. Skoro Rzecznik Praw Obywatelskich sam wskazuje na poważne wątpliwości konstytucyjne dotyczące KSeF, to czy pamięta, że Konstytucja RP przyznaje mu realne narzędzie działania?

Art. 191 Konstytucji RP wprost stanowi, że RPO może samodzielnie złożyć wniosek o zbadanie konstytucyjności ustawy. W tej sytuacji naturalnym i konsekwentnym krokiem nie powinna być wyłącznie korespondencja z Ministerstwem Finansów, lecz uruchomienie kontroli konstytucyjnej w Trybunale.

❓ Dlaczego teraz wniosek do Trybunału Konstytucyjnego jest konieczny?

Fundacja wskazywała zagrożenia wcześniej, RPO je potwierdza, Poseł kieruje interwencję poselską, a ustawa wchodzi w życie mimo nierozstrzygniętych wątpliwości konstytucyjnych. W tej sytuacji jedyną właściwą, systemową drogą jest kontrola konstytucyjna – ex ante albo niezwłocznie po wejściu ustawy w życie.

Dlatego apelujemy do Prezydenta RP o skorzystanie z kompetencji wynikających z art. 191 Konstytucji RP i skierowanie ustawy o KSeF do Trybunał Konstytucyjny.

📺 Głos Fundacji w debacie publicznej!

Warto podkreślić, że problem KSeF był także poruszany publicznie w mediach.
W telewizji wRealu24, prowadzonym przez redaktora Marcina Rolę, prezes Fundacji Adam Kania wskazywał na zagrożenia konstytucyjne związane z KSeF oraz zachęcał przedsiębiorców i obywateli do włączania się w działania Fundacji Twoje VETO, w tym do akcji #NIEdlaKSeF. Zobacz ten materiał wideo:

To pokazuje, że temat ten nie jest nowy, przypadkowy ani polityczny, lecz stanowi element konsekwentnie prowadzonej debaty obywatelskiej. 

✍️ Autorka tekstu: Natalia Mehlich.

ℹ️ Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów – szczegóły w menu WSPARCIE.