Od 1 kwietnia 2026 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiada wdrożenie tak zwanej oceny funkcjonalnej w szkołach. Zgodnie z przekazami resortu, rozwiązanie to ma stanowić narzędzie wspierające rozwój dziecka. Problem polega jednak na tym, że na kilka miesięcy przed planowanym terminem wdrożenia rodzice wciąż nie posiadają rzetelnych i jednoznacznych informacji, na jakich zasadach nowe rozwiązanie ma funkcjonować?

🆘 Brak jasnych regulacji, brak powszechnej informacji oraz brak konsultacji społecznych rodzą uzasadnione pytania i niepokój.

Nie tylko postępy w nauce – rozszerzony zakres oceny.

Z zapowiedzi wynika, że ocena funkcjonalna nie ma ograniczać się wyłącznie do:

• wyników edukacyjnych,
• umiejętności szkolnych,
• postępów w nauce.

Zakres ten ma obejmować również:

• funkcjonowanie dziecka w środowisku szkolnym,
• relacje społeczne,
• relacje rodzinne,
• sytuację środowiskową dziecka.

🆘 Tym samym szkoła miałaby uzyskiwać dostęp do informacji wykraczających daleko poza edukację, wkraczając w sferę życia prywatnego dziecka i jego rodziny.

Pytania bez odpowiedzi – gdzie są granice?

Na dzień dzisiejszy Ministerstwo Edukacji nie przedstawiło jednoznacznych odpowiedzi na kluczowe pytania:

• jakie dokładnie dane będą zbierane?
• kto będzie je gromadził?
• kto uzyska do nich dostęp?
• jak długo będą przechowywane?
• w jakim celu będą wykorzystywane?
• czy i w jakim zakresie rodzice będą mogli wyrazić sprzeciw?

⚠️ Brak tych informacji stoi w sprzeczności z zasadą przejrzystości działania instytucji publicznych.

Brak formularza oceny = brak standardów.

Na dzień dzisiejszy nie został przedstawiony żaden oficjalny formularz oceny funkcjonalnej, który miałby obowiązywać w szkołach od 1 kwietnia 2026 roku. Brak wzoru dokumentu oznacza, że nie jest znany ani zakres gromadzonych informacji, ani poziom szczegółowości danych dotyczących dziecka i jego rodziny, co dodatkowo pogłębia niepewność rodziców.

Dzienniki elektroniczne a ryzyko wycieku danych.

Szczególne obawy budzi fakt, że informacje dotyczące funkcjonowania dziecka i jego rodziny mogą trafiać do systemów elektronicznych, w tym dzienników szkolnych.

Dzienniki elektroniczne:

• są systemami informatycznymi,
• nie są wolne od ryzyka błędów i wycieków danych,
• były już w przeszłości źródłem naruszeń bezpieczeństwa informacji.

Wprowadzenie do nich danych dotyczących relacji rodzinnych, sytuacji domowej czy wywiadów środowiskowych oznaczałoby przetwarzanie danych wrażliwych, wymagających szczególnej ochrony. Do dziś nie przedstawiono informacji, w jaki sposób dane te miałyby być zabezpieczone.

Cel czy inwigilacja?

Rodzice mają prawo pytać:

• w jakim celu zbierane będą wywiady środowiskowe?
• czy ich zadaniem jest realna pomoc dziecku?

❎ Bez jasnej podstawy prawnej i przejrzystych procedur istnieje ryzyko, że działania te będą postrzegane nie jako wsparcie, lecz jako forma ingerencji w życie prywatne rodzin.

Stanowisko rodziców.

Jako rodzice nie kwestionujemy potrzeby wspierania dzieci, szczególnie tych, które wymagają dodatkowej pomocy. Jednocześnie stanowczo podkreślamy, że:

• szkoła nie może zastępować instytucji kontrolnych,
• gromadzenie danych o rodzinach musi mieć jasne granice,
• rodzice muszą być rzetelnie i z wyprzedzeniem informowani.

Brak komunikacji ze strony Ministerstwa Edukacji podważa zaufanie do planowanych zmian.

Potrzeba transparentności i dialogu.

Jeżeli ocena funkcjonalna ma wejść w życie od 1 kwietnia 2026 roku, rodzice powinni:

• znać jej dokładne zasady,
• wiedzieć, jakie dane będą przetwarzane,
• mieć gwarancję ochrony prywatności swoich rodzin,
• zostać realnie włączeni w proces informacyjny.

Bez tego trudno mówić o rozwiązaniu, które służy dobru dziecka.

🤔 Wprowadzanie zmian o tak szerokim zakresie bez jasnych regulacji i bez rzetelnego poinformowania rodziców budzi poważne wątpliwości. Ochrona prywatności dzieci i rodzin nie może zostać zepchnięta na dalszy plan w imię nieprecyzyjnie opisanych reform.

Autorka tekstu: Katarzyna Dutka.

ℹ️ Jeśli uważasz, że to co robimy ma sens, to możesz wspierać codzienne działania Fundacji Twoje VETO na kilka sposobów – szczegóły w menu WSPARCIE.